post@deschoneschrijfster.nl 06 24 21 18 09

Zo schrijf je een boeiende speech

19/12/2016

‘Beste collega’s, mag ik even jullie aandacht … ’ Je staat op het punt met je nieuwjaarsspeech te beginnen. De bedrijfskantine staat vol vrolijk babbelend personeel. Maar niemand kijkt naar je. ‘Lieve mensen … ik wil graag … ’ Nog steeds verstomt het geroezemoes niet. Hoe trek je wél de aandacht met je speech? En hoe zorg je dat de toehoorders blijven luisteren?

Een speech schrijven is iets anders dan het schrijven van een artikel. Je publiek bestaat immers niet uit lezers, maar uit luisteraars. En een luisteraar verliest snel zijn aandacht. Houd hier rekening mee bij het schrijven van je toespraak! Niet voor niets heeft onze Koning, de burgemeester of de president een speechwriter in dienst. Waar houden deze professionele speechwriters rekening mee? Een paar tips.

Trek direct de aandacht van je publiek

Geroezemoes verstomt pas echt als je je publiek nieuwsgierig maakt aan het begin van je speech. Bijvoorbeeld met een mini-enquête. ‘Wie heeft gisteravond boerenkool met worst gegeten?’ ‘Wie van u bekijkt jaarlijks het Songfestival?’ Of begin met een prikkelend citaat. Ook een spannende of humoristische anekdote vertellen werkt. Het liefst uit je eigen leven. Mensen luisteren graag naar persoonlijke verhalen.

Houd de aandacht vast

Je publiek luistert ademloos – maar heeft slechts een korte concentratie. Houd de aandacht van de luisteraar dus vast. Dat doe je zo:

  • Ondersteun feitelijke informatie steeds met voorbeelden – het liefst menselijke verhalen.
  • Maak abstracte voorbeelden concreet. Praat je bijvoorbeeld over 4 ton bedrijfsafval per jaar, meld dan hoeveel stadions vol afval dit zijn.
  • Ondersteun de speech met aansprekende beelden. Maak een presentatie in Prezi of met powerpoint.
  • Zorg voor minimaal twee kernachtige uitspraken die bij de luisteraar blijven hangen. Denk aan het bekende ‘Yes we can’ van Barack Obama.
  • Maak je toespraak ‘rond’. Zorg dus dat het voorbeeld, de anekdote of enquête uit het begin van de speech weer terugkomt aan het slot.

Breng hoorbare structuur aan

Ook met een duidelijke structuur houd je de aandacht van het publiek vast. In een artikel doe je dit door pakkende tussenkoppen te gebruiken. In een speech hoor je deze tussenkoppen echter niet. Gebruik daarom hoorbare richtingaanwijzers volgens de ‘zeg, zeg, zeg’-formule:

  • In de inleiding vertel je in grote lijnen wat je gaat zeggen.
  • In de kern vat je regelmatig samen wat je al gezegd hebt: ‘Ik noemde u al twee voordelen van duurzaam ondernemen. Nu noem ik u het derde voordeel.’
  • In het slot meld je nogmaals kernachtig wat de rode draad is van je toespraak.

Houd het kort: maximaal drie A4’tjes

Hoe boeiend je speech ook is, na een kwartier houdt de luisteraar het voor gezien. Probeer je boodschap daarom in maximaal drie pagina’s over te brengen. Per A4’tje ben je ongeveer vier minuten aan het woord: de gemiddelde spreker in Nederland spreekt circa 120 woorden per minuut uit, en op een kantje A4 staan rond de 500 woorden. Bereken hier de lengte van jouw speech 

Voorbeelden zien van inspirerende speeches? Kijk naar de VPRO-serie Speeches